تبلیغات
گیاهان طلایی - تولید انبوه ماده كنترل كننده بیولوژیكی علف هرز "گل جالیز " در كشور
گیاهان طلایی
شنبه 4 اردیبهشت 1389

تولید انبوه ماده كنترل كننده بیولوژیكی علف هرز "گل جالیز " در كشور

شنبه 4 اردیبهشت 1389

نوع مطلب :علفهای هرز، 

سرپرست تیم تحقیق طرح كنترل بیولوژیكی گل جالیز با اشاره به اینكه در زمینه تولید ماده كنترل كننده گل جالیز نسبت به كشورهای دیگر پیشرفت خوبی دارند، گفت: ماده كنترل كننده بیولوژیكی گل جالیز در كشور در آینده نزدیك به تولید انبوه می رسد.

گل جالیز از گیاهان انگل و علف هرز مهم در مزارع كشاورزی و عمدتا محصولات گوجه‌فرنگی، هندوانه و توتون است كه در برخی موارد تا 90 درصد خسارت وارد می‌كند، سالانه هزاران تن از محصولات كشاورزی توسط این علف هرز از بین می‌رود، سالهاست در مزارع به ویژه جالیز، این علف هرز سمج كشاورزان زحمتكش را در تامین معاش زندگی ناكام می‌گذارد.
شدت خسارت این گل جالیز در برخی موارد به حدی است كه كشاورزان زمین‌های خود را رها می‌كنند و چون بذر آنها تا 13 سال قدرت جوانه‌زنی خود را حفظ می كند، بنابراین راه فراری برای كشاورز نیست و تناوب كشت هم به دلیل دامنه وسیع میزبانی این علف هرز معمولا سخت است.
گل جالیز زندگی انگلی دارد یعنی برای جوانه‌زنی و رشد نیاز به گیاه میزبان دارد و از آن تغذیه می‌كند، بذر آن قوه نامیه خود را حتی تا 13 سال حفظ می‌كند كه این شرایط مقابله با این علف هرز را بسیار دشوار كرده است.
بذر آن زمانی كه در خاك كنار ریشه گیاه اصلی قرار می‌گیرد جوانه زده و مكنده‌های خود را وارد ریشه گیاه كرده و از میزبان تغذیه می‌كند به طوری كه بعد از مدتی گیاه اصلی به شدت ضعیف شده و از بین می‌رود.
90 درصد دوره زندگی این گیاه زیر خاك است و زمانی به بیرون از خاك می آید كه خسارت خود را وارد كرده است به دلیل نوع و شرایط زندگی این گیاه و با وجود خسارت‌های خیلی زیادی كه كشاورزان هر سال متحمل می شوند تاكنون سم یا مواد كنترل كننده‌ای كه به صورت انبوه تولید شده و كشاورزان بتوانند استفاده كنند، ساخته نشده است.
تلاش برای كنترل این علف هرز سمج اخیرا در كشورهایی از جمله آلمان، مصر، لبنان نیز انجام شده كه حتی در اوكراین ماده كنترل كننده این علف هرز به تولید انبوه هم رسیده است.
اخیرا در كشور ما هم تیم تحقیقاتی در موسسه تحقیقات گیاه پزشكی برای اولین بار در كشور موفق شدند موادی تولیدكنند كه تا 60 درصد این علف هرز را كنترل می‌كند، این ماده از خود گل جالیز بیمار به دست آمده و علیه خودش استفاده می‌شود.
این ماده مرحله آزمایشگاهی و فرمولاسیون را گذرانده و در مرحله تولید انبوه است كه امید است با حمایت مسولان این مهم سرعت بیشتری یابد.

منصور منتظری سرپرست تیم تحقیق طرح كنترل بیولوژیكی گل جالیز در این باره اظهار داشت: گل جالیز گیاه انگلی است كه به محصولات جالیزی نظیر گوجه فرنگی، هندوانه، توتون و برخی دیگر از گیاهان دو لپه‌ای خسارت وارد می‌كند ماده‌ای كه برای كنترل این علف هرز انگل ساخته شده ماده بیولوژیكی است كه از بوته‌های گل جالیز بیمار جدا شده و بعد از آزمایشات گوناگون، كنترل كنندگی این ماده اثبات شد و اكنون در مرحله انبوه‌سازی هستیم.
سرپرست تیم تحقیق طرح كنترل بیولوژیكی گل جالیز افزود: این روش كنترل بیولوژیكی در برخی كشورها مانند آلمان، شمال آفریقا، مصر، لبنان هم كار شده است، اما پیشرفت ما در این زمینه حتی بیشتر از آنهاست و به مرحله فرمولاسیون این ماده هم رسیده‌ایم اما این كشورها در این مرحله هم نیستند.
عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات گیاه پزشكی در ادامه افزود: با هدف ساخت علف‌كش بیولوژیكی طی بررسی‌های مختلف اسپورهایی در گل جالیز بیمار پیدا كردیم كه بعد از مایه زنی به گل جالیز سالم رشد آنرا كنترل می‌كرد و بر روی گیاه اصلی هم ایجاد بیماری نمی‌كرد.
منتظری افزود: در ادامه از نظر رژیم غذایی مناسب برای رشد این قارچ به طوری كه تولیدكنندگان بیولوژیك بتوانند به صورت انبوه این ماده را تولید كند بررسی كردیم و متوجه شدیم اسپورهای این قارچ در محیطی مایع و با درجه اسیدی 6.5 و با تركیبات خاصی از عناصر غذایی، مناسب‌ترین رشد را دارند و بعد از آن به صورت فرموله و در قالب پودر در آوردیم.
وی ادامه داد: طبق شرایط مزرعه‌ای كه آزمایش كردیم تا 60 درصد این ماده بیولوژیكی قدرت كنترل‌كنندگی دارد كه این میزان كنترل كنندگی برای كنترل بیولوژیكی خیلی مناسب است.
وی ادامه داد:استفاده از این ماده بیولوژیكی زمانی است كه گل جالیز مكنده‌های خود را می‌خواهد وارد گیاه میزبان كند و از سطح خاك بیرون نیامده‌ باشد، این دقیقاً بعد از نشاء محصول در زمین اصلی است.
منتظری در مورد زمان استفاده از این ماده بیولوژیكی ادامه داد: 3 مرحله استفاده از این ماده را در دوره‌های بلافاصله بعد از نشا، دو هفته و سه هفته بعد از نشا بررسی كردیم كه بهترین زمان استفاده همزمان با كشت نشاء بود كه حدود 100 تا 200 سی‌سی به صورت محلول در آب پای نشاء‌ها ریخته می‌شد.
منتظری در مورد زمان تولید انبوه این ماده بیولوژیكی اضافه كرد: تلاش می‌‌كنیم كه طی 2-1 سال آینده به مرحله تولید انبوه برسد.
منتظری با اشاره به محدود بودن حمایت‌های مؤسسه تحقیقات، گیاه‌پزشكی، گفت: نیاز است این پروژه مهم كه در صورت انجام آن نیاز كشاورزانی كه سالانه هزار تن از محصولات آنها به تاراج این آفت می‌رود با همكاری وزارت جهاد كشاورزی هرچه زودتر تكمیل شود.
سرپرست تیم تحقیق طرح كنترل بیولوژیكی گل جالیز در مورد روش های دیگر كنترل این علف هزر گفت: با توجه به اینكه هنوز این مواد كنترل كننده به تولید انبوه نرسیده، كشاورزان می‌توانند با روشهایی مثل غرقابی، آفتابدهی زیر پوشش پلاستیك در دوره 2 تا 3 هفته قبل از نشاء‌كاری، استفاده از گیاهان تله مانند، خردل سفید و پنبه از خسارت این علف هرز بكاهند.
رئیس موسسه تحقیقات گیاه پزشكی كشور با اشاره به اینكه كاربرد علفكش‌های شیمیایی علاوه بر پرهزینه بودن، تاثیرات زیست محیطی خطرناكی به همراه دارد، كنترل بیولوژیكی گل جالیز را از طرح‌های موفقی دانست كه علاوه بر اصلاح و كاهش مصرف سموم در مزارع و حفظ سلامت محیط زیست، موجب كاهش هزینه‌های مبارزه با این گیاه انگل می‌شود.