تبلیغات
گیاهان طلایی - تاریخچه زعفران
گیاهان طلایی
سه شنبه 26 آبان 1388

تاریخچه زعفران

سه شنبه 26 آبان 1388

نوع مطلب :گیاهان دارویی، 

برخی مستندات تاریخی و شواهد واژگانی موجود دلالت برآن دارد كه رویشگاه اولیه زعفران در ایران زمین بوده است و از دامنه های زاگرس و به ویژه نواحی الوند منشا گرفته است. زعفران ظاهرا بومی یونان و مناطق مدیترانه ای است، ولی منشا واقعی آن مثل بسیاری از گیاهان قدیمی گم شده است. در متون پارسی باستان زعفران با نام « كُركُم» و به عنوان گیاه خوشبو كننده و معطر و همچنین رنگ كننده پارچه ثبت شده است. واژه زعفران احتمالاً كلمه ای عربی است با ریشه ای ناشناخته. (البته در منابع غربی برای این كلمه منشاء سومری عنوان شده است.) بنابر روایتی دیگر نیز زعفران از واژه عبری sahafaran به معنی نخ، واژه عبری zafaran به معنی زرد گرفته شده و به نظر می رسد این واژه ها و دو واژه یونانی croci و( واژه های karkom زردی)، krokos,zaffer كه در قدیم بكار می رفته همگی ریشه در زعفران و crocus زراعی امروز داشته است.
تصویری از گل زعفران
زعفران - زمینهای زیر کشت مستندات تاریخی گواه علاقه فراوان ایرانیان به زر و زعفران بوده بگونه ای كه در جشن ها و مجالس بزم و نشاط علاوه بر شیرینیهای زعفرانی با سكه های زرین و زعفران از میهمانان پذیرائی می كردند. ایرانیان باستان ( پارتها ) ضمن صدور این محصول به بسیاری از نقاط جهان ، خواص آن را نیز به یونانیها، رومیها، چینیها، و اعراب آموختند و از آن پس در اندلس و سیسیل رواج یافت قدیمی ترین اسنادی كه از انواع مصارف زعفران برجای مانده و به دست ما رسیده است از دوره شاهان پارس (هخامنشیان) است. در عصر هخامنشیان زعفران برای تزیین و معطر كردن انواع خوراكیها بكار می رفته است. هخامنشیان فهرست بلند بالایی از انواع مواد مصرفی در آشپزخانه دربار به تفكیك نوع و مقدار وزن هر یك را بر روی ستون مفرغی حك كرده اند. این كتیبه در جلوی اقامتگاه شاه پارسیان نصب بوده است. پولی ین نویسنده نظامی یونانی در قرن دوم میلادی، مواد مندرج در این ستونها و مقادیر آنها را ثبت كرده كه از جمله مقدار زعفران مصرفی دربار، در حدود یك كیلوگرم بوده است. احتمالا مادها نیز نام مشخصی برای زعفران داشتند ولی مطمئنا این نام از نظر گویشی دارای تلفظی شبیه كركوم به معنی زعفران بوده است. در دوره ساسانیان زعفران در پرداخت كاغذهای گران قیمت كاربرد داشته است و حتی پیشتر از آن برای نوشتن فرامین سلاطین به عنوان مركب تحریر و تهذیب نقوش از آن استفاده می كردند