تبلیغات
گیاهان طلایی - اركیده هاى ایرانى
گیاهان طلایی
چهارشنبه 25 شهریور 1388

اركیده هاى ایرانى

چهارشنبه 25 شهریور 1388

نوع مطلب :انواع گل و گیاهان، 

شاید خیلى ها با شنیدن نام اركیده گمان مى كنند كه با یك گیاه خارجى و زینتى مواجه هستند كه در طبیعت ایران پیدا نمى شود. اما واقعیت این است كه سرزمین پهناور ایران با تنوع عظیم گونه هایش به هیچ وجه از داشتن این تكامل یافته ترین گل ها بى نصیب نمانده و دست كم 50گونه مختلف اركیده را در خود مى پروراند. این 50گونه متعلق به 18 جنس مختلف اند كه از این بین دو جنس Ophrys و Orchis داراى بیشترین گونه هایند.براى آشنایى با اركیده هاى ایرانى در اینجا چندگونه به اختصار توصیف مى شوند.

 

 

•ثعلب میمونى

Orchis simia

  

 

ثعلب میمونى گیاهى است علفى چندساله و غده دار به ارتفاع 45 سانتى متر با برگ هاى مستطیلى درخشان و گل هایى به رنگ سرخ بنفش به تعداد زیاد. كاسبرگ ها و گلبرگ ها با هم به شكل كلاهخود درآمده اند و گلبرگ لابل از كاسبرگ هم بلندتر است. این گلبرگ در قاعده به بخش هاى جانبى  نوارى و یك بخش میانى تقسیم مى شود كه قسمت میانى خود به دو شاخه دورشونده كه رو به بالا خمیده اند ختم مى شود. بین این دو شاخه دندانه كوچكى به چشم مى خورد. شكل خاص گلبرگ لابل با گلبرگ ها و كاسبرگ هاى كلاهخودمانند به این گل ظاهرى شبیه به میمون داده است. این گل در دامنه هاى آهكى، در میان بوته زارها و درختان پربرگ تا ارتفاع 1300 مترى در نواحى شمالى، شمال غرب و غرب ایران مى روید.

 

 

•ابرویى زنبورى

Ophrys apifera

 

 

جنس ابرویى در ایران 9 گونه گیاه علفى دائمى دارد كه گونه هاى ابرویى تركمنى و ابرویى كردستانى انحصارى ایران است و مابقى علاوه بر ایران در آناتولى، قبرس، سوریه، لبنان، فلسطین، عراق، قفقاز، ماوراى قفقاز و مناطق مدیترانه اى نیز مى رویند.

ابرویى زنبورى كه به خاطر شباهتش به زنبور به این نام خوانده مى شود گیاهى محكم به ارتفاع 50 سانتى متر با گل هاى بزرگ و سرنیزه اى متعدد است.

گلبرگ ها كوچك و مثلثى و گلبرگ لابل بزرگ و كاملاً برگشته است. این گلبرگ تخم مرغى شكل به سه قسمت تقسیم شده كه بخش هاى جانبى مثلثى و كرك دارند و بخش میانى مخملى و داراى نقشى یقه مانند بوده كه ناحیه اى به رنگ قرمز قهوه اى را دربرمى گیرد. این اركیده از اوایل فروردین تا خرداد گل مى دهد و در مناطق كم ارتفاع و باز علفزارها و در میان درختان جنگلى شمال و غرب ایران مى روید.

 

 

•خربقى جنگلى

Epipactis rechingeri

 

 

جنس خربق در ایران شش گونه گیاه علفى چندساله دارد كه از این بین خربقى جنگلى انحصارى جنگل هاى خزر است. مابقى خربق ها عبارتند از خربقى برگ ریز، باتلاقى، ایرانى، معمولى و خربقى.

خربقى جنگلى گیاهى است راست قامت و محكم به ارتفاع 70 سانتى متر كه نیمى از آن توسط گل هاى فراوان تزئین مى شود. این گل ها نسبتاً بزرگ بوده و به رنگ سبز زیتونى و كمى بنفش دیده مى شود. گلبرگ هایش كوتاهتر از كاسبرگ هایند. لابل جلو آمده است و لبه پائینى آن نیم  دایره و فنجانى شكل و حاوى شهد درخشنده اى به رنگ سبز تیره است. لب بالا به شكل مثلثى قلبى و به رنگ قرمز بنفش است. از اواخر مرداد تا اوایل مهر گل مى دهد و در سایه درختان جنگلى به ویژه در ارتفاعات مناطق ساحلى تا 2200 متر و در بسترى از زمین هاى آهكى مطبق در شمال ایران مى روید.

 

 

•گلسركردى

Cephalanthera kurdica

 

 

این جنس در ایران پنج گونه گیاه علفى چندساله دارد كه از این بین گلسر قفقازى بومى جنگل هاى خزر است.

گلسر كردى گیاهى است مجلل به ارتفاع 10 تا 70 سانتى متر با گل هاى صورتى روشن كه قسمت زیادى از ساقه مستقیم و انعطاف پذیر آن را اشغال مى كنند. تراكم گل ها متغیر است و برگ هاى ساقه كوچك اند. گلبرگ لابل به صورت مشخصى به دو قسمت لب بالا (صورتى كم رنگ) و لب پایین (مایل به سفید) تقسیم مى شود. ساقه زیرزمینى به عمق زمین فرو مى رود و داراى ریشه هاى نسبتاً گوشتى است. در خرداد به گل مى نشیند و در نواحى كم ارتفاع تر از اوایل فروردین تا اردیبهشت  گل مى دهد. در بوته زارهاى جنگل هاى بلوط غرب ایران در بسترى آهكى و مطبق تا ارتفاع 2100 مترى پیدا مى شود.